Maaaring pakinggan ang isang aral sa sinaunang panahon. Maaari itong gumamit ng mga banal na pangalan, magsalita tungkol sa mga nakalimutang panahon, at mag-angkin ng lihim na linya ng kaalaman mula sa nakaraan. Ngunit walang pahayag na nagiging makasaysayan dahil lamang sa ito ay inuulit nang may katiyakan.
Ang mahalagang tanong ay ito:
Ang paghahanap sa katotohanan ay nangangailangan ng higit kaysa katapatan sa isang pinagmulan, pagkahumaling sa hiwaga, o pagtitiwala sa isang tiwala-sa-sariling mensahero. Nangangailangan ito ng pamantayang makapagpapakita ng kaibahan ng tunay na pamana at huling muling pagbuo.
Ang isang makasaysayang pahayag ay dapat masukat sa mga bakas na iniwan nito.
Mahalaga ito lalo na kapag ang isang makabagong aral ay nagsasabing ito ay bahagi ng sinaunang lihim na linya: isang turo na ipinasa sa mga nakalimutang propeta, itinago sa mga manuskrito, iningatan ng lihim na mga tagapagmana, o ibinalik ng isang makabagong mensahero.
Maaaring posible ang ganoong pahayag. Ngunit ang posibilidad ay hindi pa patunay.
Ang tanong ay hindi muna kung tapat ba ang isang tao. Ang tanong ay kung ang pahayag ba ay makatatanggi sa makasaysayang pagsusuri.
Ipinagpapatuloy ng artikulong ito ang mga prinsipyong tinalakay sa:
at:
See the original English version: The Jmmanuel Fingerprint Test: History, Nokodemion, and the Burden of Evidence
Ang Pagsusuri sa Bakas ni Jmmanuel